Konu başlıkları
Atıkları doğru şekilde ayrıştırdığınızda birçok materyal geri dönüştürülebilir ve yeniden kullanılabilir. Bu durum ham madde ve enerji tasarrufu sağlar; kağıt, cam, metal ve plastiklerin mümkün olduğunca döngüde kalmasına yardımcı olur.
Atık ayrıştırma gündelik yaşamda da fayda sağlar. Almanya’da atık sistemi genel olarak ikiye ayrılır: Evsel atık ve organik atık bedelleri genellikle yan giderler üzerinden tahsil edilir. Plastik, metal, kompozit malzeme, cam ve kağıttan oluşan ambalajlar ise ikili sistem olarak adlandırılan yapı üzerinden yürütülür. Bunlar üreticiler tarafından finanse edilir (ve böylece dolaylı olarak ürün fiyatına yansıtılır).
Sizin için bunun anlamı şudur: Doğru ayrıştırma yaptığınızda, evsel atık kategorisinde daha az çöp birikir. Bu durum evsel atık miktarını azaltarak konteynerlerin ne kadar büyük olması gerektiğini veya ne sıklıkla boşaltılacağını da etkileyebilir.
Bunun günlük hayatta pratik bir şekilde işlemesi için temel bir kural mevcuttur: Hangi atık hangi konteynere atılabilir?
Günlük yaşamda konu çoğunlukla basit bir soruya indirgenir: Hangi atık hangi konteynere atılabilir?
Burada en önemli atık türlerini temel kurallar ve ipuçları eşliğinde genel bir çerçevede inceleyebilirsiniz.
Geri dönüştürülemeyen veya kompost yapılamayan tüm maddeler evsel atık konteynerine atılmalıdır. Tereddüt etmeniz halinde şu temel kural işinize yarayacaktır:
Ambalaj, kağıt, karton, organik atık veya cam ambalaj sınıfına girmeyen her şey, çoğunlukla evsel atıktır.
Şu atıklar tipik olarak evsel atık sınıfına girer:
Sarı konteynere veya sarı torbaya plastik, metal ve kompozit malzemelerden üretilmiş boş ambalajlar atılır.
Sarı konteyner veya sarı torba için tipik örnekler şunlardır:
Sıkça yapılan hata: Oyuncaklar, plastik leğenler, tencereler veya aletler sarı konteynere atılmaz. Belediyenizin, plastik ve metal eşyaların da atılabildiği bir geri dönüşüm konteyneri kullanması bu kuralın istisnasıdır.
Bulunduğunuz bölgede bir geri dönüşüm konteynerinin olup olmadığı belediyeden belediyeye farklılık gösterir. Sarı konteyner veya sarı torba kural olarak yalnızca ambalajları toplarken, geri dönüşüm konteyneri genellikle daha fazla atık alır.
Temel kural: Geri dönüşüm konteynerine, sarı konteynere atılabilen her şeyin yanı sıra ek olarak plastik veya metalden yapılmış eşyalar da atılır.
Geri dönüşüm konteynerine atabileceğiniz şeyler:
Kağıt konteynerine temiz ve kuru kağıdın yanı sıra karton atılabilir. Aşırı kirli veya ıslanmış olan her şey genellikle iyi geri dönüştürülemez; bu nedenle atık kağıt kapsamına girmez.
Şu maddeler tipik olarak kağıt konteynerine atılabilir:
Ek bilgi: Şeffaf pencereli zarflar kağıt konteynerine atılabilir. Şeffaf pencere kısmı, geri dönüşüm sürecinde kendiliğinden ayrışmaktadır.
Organik atık konteynerine mutfak ve bahçeden gelen organik atıklar atılabilir. Biyolojik atıkların geri dönüştürülebilmesi için plastik veya cam gibi yabancı maddelerin biyolojik atıklar arasına karışmaması gerekir.
Organik atık konteyneri için tipik örnekler şunlardır:
Önerimiz: Atıkları toplamak için düzenli olarak boşalttığınız bir kap veya kağıt torba kullanmanız uygun olacaktır.
Kullanılmış cam konteynerine cam ambalajlar atılmalıdır. Yani ambalaj olarak kullanılan şişeler ve kavanozlar bu kapsama girer. Diğer cam türleri farklı şekilde işlendiğinden bu konteynerlere atılmamalıdır.
Kullanılmış cam için tipik örnekler şunlardır:
Kullanılmış camlar kural olarak beyaz, kahverengi ve yeşil cam şeklinde ayrıştırılır. Mavi veya kırmızı şişeler, yeşil cam “hatalı renkleri” en iyi tolere eden tür olduğu için genellikle yeşil cam konteynerine atılır.
Kapaklar ve tıpalar normal şartlarda camın üzerinde bırakılabilir. Alternatif olarak bunları sarı konteyner aracılığıyla da bertaraf edebilirsiniz.
Bazı eşyaların hangi konteynere atılacağı ilk bakışta anlaşılmayabilir. Özellikle kaplamalı kağıtlar, birden fazla malzemeden oluşan ambalajlar veya yağlı yemek artıkları kafa karıştırabilmektedir. Burada sunulan bilgiler, sıkça karşılaşılan ikilemleri hızlıca çözmenize yardımcı olacaktır.
Bazı atıklar kapı önündeki çöp kutularına atılmamalıdır. Örneğin büyük mobilyalar, elektrikli cihazlar veya riskli maddeler. Aşağıda en önemli kuralların kısa bir özetini bulabilirsiniz.
Evsel atık konteynerine sığmayacak kadar büyük olan kaba ev eşyaları ve kullanım eşyaları kaba atık sınıfına girer. Buna örnek olarak masalar, sandalyeler, kanepeler, yataklar veya bahçe mobilyaları sayılabilir.
Kaba atıkların bertarafıyla genellikle kendiniz ilgilenmelisiniz. Olası seçenekler şunlardır:
İpucu: Eğer mobilyalar hâlâ kullanılabilir durumdaysa, bunları takas platformları veya komşu ilanları üzerinden başkalarına devretmek çok daha isabetli bir tercih olacaktır. Komşularla ortak bir toplama randevusu almak da iş yükünü kolaylaştırabilir.
Elektrikli cihazlar evsel atık konteynerine atılmamalıdır. Bu cihazlar değerli ham maddeler içerir, ancak aynı zamanda doğaya karışmaması gereken tehlikeli bileşenler de barındırırlar.
Elektronik atıkları şu şekilde bertaraf edebilirsiniz:
E-Schrott-Rückgabe-Finder (E-Atık İade Bulucu) çevrenizdeki elektronik cihazların nerelere teslim edilebileceğini gösterir.
Lambaları ayrı bertaraf edin: LED ve enerji tasarruflu lambalar da evsel atık konteynerine atılmamalıdır. Bunlar geri dönüşüm merkezleri veya mağazalardaki özel toplama noktaları aracılığıyla bertaraf edilir.
Emin değilseniz, belediyenizin web sitesini ziyaret ederek yakınınızdaki toplama noktaları hakkında bilgi edinebilirsiniz.
Bazı atıklar zararlı maddeler içerdiğinden evsel atık konteynerine atılmamalı veya kanalizasyona karışmamalıdır. Bu maddelerin bertarafı, özel yöntem ve usullere tabidir.
Piller ve Aküler
Piller, aküler ve enerji kaynakları; mağazalardaki toplama noktalarına veya geri dönüşüm merkezlerine teslim edilmelidir. Pek çok süpermarket, eczane ve teknoloji marketi bunları bedelsiz olarak geri kabul etmektedir.
Boyalar ve Vernikler
Burada atığın mevcut durumu belirleyicidir.
Bu hususta belediyelerin talimatları esastır.
İlaçlar
Etkin maddelerin atık suya karışma riski sebebiyle, miadı dolmuş ilaçlar asla tuvalete veya lavaboya dökülmemelidir. İlaçların bertaraf süreci, belediye düzenlemelerine göre farklılık arz eder. Bertarafı, kısmen evsel atık konteynerleri, kısmen toplama noktaları veya eczaneler aracılığıyla gerçekleştirilir. Bilgileri belediyenizden veya ilaç bertarafına ilişkin resmi bilgilendirme sayfalarından edinebilirsiniz.
Ambalajlar (Plastik/Metal)
Alüminyum folyo, Strafor (ambalaj), İçecek kartonları
Sarı çöp kutusu / Sarı torba
Sadece boşaltılmış olması yeterlidir, durulanmasına gerek yoktur
Kağıt ve Karton
Pizza kutuları (temiz)
Kağıt konteyneri
Aşırı yağlı = Evsel atık konteyneri
Organik atıklar
Mutfak artıkları
Organik atık konteyneri
Plastik poşet kullanılmamalıdır
Cam
Şişeler, kavanozlar
Kullanılmış cam konteyneri
Renklere göre ayırın
Evsel atık / Geri dönüştürülemez
Kasa fişleri, biletler, yağlı pişirme kağıtları, aşırı kirlenmiş pizza kutuları
Evsel atık (siyah konteyner)
Termal kağıt / Kaplamalı kağıt
